خانه / مشاوره وکیل / مشاوره وکیل مهریه نفقه / آنچه از حق و حقوق مالی زن باید بدانید

آنچه از حق و حقوق مالی زن باید بدانید

آنچه از حق و حقوق مالی زن باید بدانید

در هر زمانی که قانونی بوجود می آید و حقی را برای کسی ایجاد می کند در مقابل آن حق ، تکلیفی برای شخص مقابل ایجاد می شود بر اساس قوانین مدنی و خانواده تکالیف مالی در خانواده همیشه بر عهده مرد است.

یکی از این تکالیف حقوق مالی زن در ازدواج دائم است که مهر المسمی است. مهر المسمی همان مالی است که در عرف به آن مهریه می گویند و در هنگام عقد نکاح بنا به توافق طرفین مشخص می‌شود.

حال اگر در زمان عقد نکاح ، صحبتی از مهریه به میان نیاید و عقد بدون تعیین مهریه بسته شود چه باید کرد؟ آیا زن مستحق دریافت مهریه خواهد بود یا خیر اگر مهریه به او تعلق بگیرد چطور باید تعیین شود ؟

– مهر المثل چیست

این نوع مهر، مهری است كه مقدار و میزان آن ضمن عقد نكاح تعیین نشده است، بلكه به موجب قرارداد و یا عرف و عادت و وضعیت زن از لحاظ سن– زیبایی– تحصیلات – موقعیت خانوادگی و اجتماعی و غیره تعیین می‌شود. طرفین عقد یا شخص ثالث كه اختیار تعیین مهر به موجب عقد به او واگذار شده است، می‌توانند با توافق به هر میزان كه بخواهند آن را تعیین نمایند. این مربوط به زمانی است كه طرفین این اختیار تعیین مهر را به یك­دیگر یا شخص ثالث داده‌اند، ولی مواردی غیر از مورد فوق در قانون مدنی احصاء شده است كه زن مستحق مهر المثل است و آن­ها عبارتند از:

  1. طبق ماده ۱۰۸۷ ق.م، هرگاه مهر در عقد تعیین نشده باشد و قبل از تراضی بر مهر معین بین زوجین نزدیكی واقع شده باشد.
  2. هرگاه عدم مهر در عقد شرط شده باشد و قبل از تراضی زوجین بر مهر نزدیكی واقع شود (ماده ۱۰۸۷ ق.م).
  3. طبق تصریح ماده ۱۱۰۰ ق.م: «هرگاه توافق طرفین در مورد مهر المسمی به جهتی از جهات باطل باشد، مثل عدم قابلیت تملك مالی تعیین شده و یا مبهم بودن آن، در این صورت نیز زوجه مستحق مهر المثل خواهد بود».
  4. طبق تصریح ماده ۱۰۹۹ ق.م: «چنان­چه عقد نكاح باطل و زن جاهل به بطلان بوده باشد و در اثر عقد نكاح باطل، زن اقدام به نزدیكی كرده باشد، مستحق مهر المثل خواهد بود».

در خصوص این­كه در تعیین قیمت مهر المثل، قیمت روز باید در نظر گرفته شود یا زمان نزدیكی، بین فقهای اسلامی اختلاف نظر وجود دارد، ولی نظریات مشهور فقهای امامیه زمان نزدیكی است؛ زیرا معتقدند همان روز میزان مهریه بر ذمه تعلق می‌گیرد.

لازم به ذکر است که در تعیین مهرالمثل وضعیت زن و اماثل و اقران و اقارب و همچنین ‌معمول محل و غیره در نظر گرفته میی‌شود (ماده 1091 قانون مدنی) ولی در تعیین مهرالمتعه وضعیت مرد از حیث فقر و غنا لحاظ می‌گردد. (ماده 1094 قانون مدنی)

نفقه چیست

نفقه یکی دیگر از حقوق مالی زن است. نفقه مطابق قانون عبارت است از مسکن، البسه، غذا و اثاث البیت که به طور متعارف با وضعیت زن متناسب باشد و خادم در صورت عادت زن به داشتن یا احتیاج او به واسطه مرض یا نقصان اعضا. درصورتی زن مستحق نفقه است که پس از انعقاد عقد نکاح از شوهر تمکین کند.

درصورت استنکاف مرد از پرداخت نفقه زن می تواند از دادگاه الزام شوهر را به پرداخت نفقه درخواست کند. در این حالت دادگاه میزان نفقه را معین و شوهر را به پرداخت آن محکوم می‌کند. اگر اجرای حکم دادگاه مبنی بر محکومیت شوهر به پرداخت نفقه ممکن نباشد زن می تواند از دادگاه درخواست طلاق کند.

اجرت المثل چیست

اجرت المثل یکی دیگر از مفاهیمی است که با حقوق مالی زن در ارتباط است. در این راستا چنانچه زن کارهایی که شرعاً برعهده او نبوده است به قصد عدم تبرع انجام داده باشد مستحق اجرت المثل است.

در این صورت هنگامی که مرد درخواست طلاق کند، زن می‌تواند قبل از صدور گواهی عدم سازش و یا بعد از آن درخواست اجرت المثل کند. در این صورت دادگاه میزان آن را توسط کارشناس معین و حکم به پرداخت آن می‌ کند. اما قانون و رویه قضایی برای تعلق اجرت المثل به زن شرایطی تعیین کرده است.بدین صورت که:

الف: مرد درخواست طلاق کرده باشد. مگر اینکه تقاضای طلاق زوج، مبنی بر تخلف زن از انجام وظایف زوجیت یا سوء رفتار یا اخلاق زوجه باشد که در این صورت مانع از استحقاق اجرت المثل خواهد بود.

ب: زوجه نباید به قصد تبرع اقدام به انجام کارهای منزل کرده باشد.

ج: ضمن عقد نکاح یا قرارداد دیگری برای انجام کارهای منزل برای زن اجرت المسمی تعیین نشده باشد.

لازم به ذکر است دادگاه با ارجاع امر به کارشناسی، حق الزحمه زن را مشخص می‌کند.

ارث زن از مرد

اما ارث یکی دیگر از انواع حقوق مالی است که به زن نیز تعلق می گیرد. ارث مالی است که در صورت فوت شخصی، بستگان نسبی یا سببی از اموال شخص متوفی می‌برند.

زن در صورتی که برای شوهرش فرزندی باشد یک هشتم اموال منقول و قیمت اموال غیر منقول او را به ارث می‌برد و در صورتی که شوهر فرزند نداشته باشد مستحق یک چهارم اموال او به عنوان ارث است.

حقوق مالی زن در نکاح منقطع

یکی دیگر از حقوق مالی زن در ازدواج موقت مهریه است و باید در هنگام عقد تعیین شود و گرنه موجب بطلان عقد نکاح موقت خواهد بود.

در نکاح موقت زن مستحق نفقه نیست مگر این که پرداخت آن شرط شده باشد.

زن در نکاح منقطع استحقاق اجرت المثل نخواهد داشت چرا که یکی از شروط پرداخت آنها درخواست طلاق از طرف شوهر است حال آن که “طلاق ” اصلا در نکاح موقت مطرح نمی‌شود.

– در صورت فوت شوهر، زنی که به نکاح منقطع همسر متوفی بوده است، ارث نمی‌برد و شرط خلاف آن ( یعنی ارث بردن زن در نکاح موقت) بی اعتبار است.

کلمات کلیدی:

  • آنچه از حق و حقوق مالی زن باید بدانید
  • اجرت المثل چطور تعیین می شود
  • ارث
  • حق و حقوق مالی زن بعد از فوت
  • حق و حوق زن در طلاق
  • حقو حقوق زن در زندگی زناشویی
  • حقوق مالی زن
  • طریقه تعیین مهر المثل چگونه است
  • مقدار اجرت المثل زناشویی چقدر است
  • مهر المثل
< قبلی بعدی >

مطالب مرتبط:

این مطلب رو هم چک کنید

آنچه از نفقه باید بدانید

آنچه از نفقه باید بدانید     چگونه جرم ترک انفاق محقق می‌شود؟ قانونگذار ایران ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *