خانه / مقاله وکالت / تاریخی / چرا امام جواد (ع) داماد مامون شدند؟

چرا امام جواد (ع) داماد مامون شدند؟

[ad_1]

ازدواج امام جواد(ع) با دختر مأمون(ام الفضل) از مسایلى است که اظهار نظر قطعى درباره آن مشکل است؛ ولى مى توان برخى عوامل را تأثیر گذار دانست. ازدواج حضرت جواد(ع) با ام الفضل هم از ناحیه حضرت قابل بررسى است و هم از ناحیه مأمون که چه اهدافى از ازدواج دختر خود با امام جواد(ع) داشت.

به نظر مى رسد مأمون اهداف زیر را دنبال می کرد:

۱- نظارت بر رفتار امام جواد(ع): مأمون با فرستادن دختر خود به خانه امام مى خواست آن حضرت را همیشه زیر نظر داشته باشد و دختر مأمون نیز در انجام این رسالت موفق بود، زیرا در خبر چینى و گزارشگرى ماهر بود.
۲- جذب حکومت: مأمون تصور مى کرد با این وصلت امام جواد(ع) را مجذوب مادیات و امکانات سلطنتى نموده و به قداست و حرمت امام لطمه وارد نماید؛ غافل از این که امام جواد(ع) یکى از زاهد ترین امامان بوده و جذب دستگاه حکومت نمى گردید.
۳- جلوگیرى از اعتراض علویان: دشمنى مأمون با علویان موجب شد که آنان علیه وى اعتراض نموده و حکومت او را متزلزل کنند. مأمون با این ازدواج قصد داشت خود را علاقه مند به امام نشان دهد،‌ در نتیجه شیعیان قیام نکنند.
طبیعی بود که مأمون جهت تحقق اهداف فوق شدیداً امام را تحت فشار قرار داد و براى این وصلت از همه‌ راهکارها و اهرم ها بهره گرفت.

به نظر مى رسد عوامل زیر در ازدواج امام جواد(ع) تأثیر گذار بود:

۱- اجبار امام به ازدواج:
بی تردید ازدواج امام جواد(ع) با دختر مأمون خواسته امام نبوده و این ازدوج مانند ازدواج هاى معمولى که مبتنى بر خواست و رعایت شرایط باشد، صورت نگرفت. زیرا امام جواد(ع) مى دانست که مأمون پدرش امام رضا(ع) را به شهادت رسانده و یکى از دشمنان خاندان اهل بیت پیامبر(ص) و شیعیان است. از سوى دیگر حکومت مأمون وجاهت قانونى و مشروعیت نداشت.
مأمون جهت رسیدن به اهداف خود شدیداً امام را تحت فشار قرار داد و حتى حضرت را تهدید نمود. برخى عقیده دارند که اگر امام ازدواج نمى کرد، ممکن بود امام را ترور کند.(۱)
گرچه در قاموس ائمه(ع) ترس از مرگ وجود ندارد، ولى در آن مقطع زنده بودن و رهبرى او نقش بنیادى در حفظ دین و مصالح مسلمانان داشت.
یکی از نویسندگان مى نویسد: «به نظر مى رسد که موافقت امام با این ازدواج عمدتاً بر اثر فشارى بود که مأمون بر امام وارد کرد».(۲)
مسئله فشار و اجبار در مسئله پذیرش ولایتعهدی از طرف امام رضا نیز عامل اصلی بوده است.

۲_‌ حفظ شیعیان:
یکی از استراتژى هاى مهم خلفاى اموى و عباسی،‌ شیعه ستیزى بوده و آنان از هیچ جنایتی علیه علویان دریغ نکرده و به آزار و زندانى و قتل آنان مى پرداختند. از سوى دیگر یکى از سیاست هاى مهم ائمه(ع) حفظ شیعیان بود،‌ چنانکه امام حسن(ع) یکى از علل صلح خویش را حفظ شیعیان بیان نمود. (۳)
ائمه(ع) سعى مى کردند با اتخاذ سیاست و راهکارهاى منطقى و معقول به حفظ شیعیان بپردازند، گرچه ممکن بود اتخاذ راهکار حفظ شیعیان، شخصیت آن ها را زیر سؤال ببرد. شاید امام جواد(ع) از ازدواج با دختر مأمون،‌ حفظ شیعیان را دنبال مى کرد. طبیعى بود که مأمون با ازدواج دخترش با امام جواد(ع) تا اندازه اى از سیاست خصمانه خود علیه شیعیان پرهیز مى کرد، زیرا به حسب ظاهر با امام شیعیان رابطه فامیلى بر قرار کرده بود.

۳_حفظ دین :
شاید ازدواج امام جواد(ع) با دختر مأمون نوعى تکلیف بود تا امام جواد(ع) با این ازدواج بتواند به حفظ دین و تبلیغ آن بیشتر خدمت کند ؛ امام با نفوذ در مرکز حکومت سعى مى کرد تا اندازه ای از سیاست دین ستیزى مأمون جلوگیرى نماید و به جامعه دینى خدمت کند.
با اتخاذ سیاست هاى منطقى ، به رغم آن که با ام الفضل ازدواج نمود، تحقق اهداف مأمون را در خصوص ازدواج دخترش غیر ممکن ساخت.

پی نوشت:
۱-مهدى پیشوایی، سیره پیشوایان،‌ ص۵۵۹.
۲- همان
۳- اخبارالطوال، ص ۲۲۰.

[ad_2] منبع سایت شهر سوال

مطالب مرتبط:

این مطلب رو هم چک کنید

نماز احتیاط چگونه است؟ در چه مواردی واجب می شود

نماز احتیاط چگونه است؟ در چه مواردی واجب می شود نماز احتیاط را چگونه می ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *